انواع پنجره دو جداره بهعنوان یکی از عناصر کلیدی در ساختوساز مدرن، نقش مهمی در افزایش کیفیت زندگی، بهینهسازی مصرف انرژی و کنترل آلودگی صوتی دارند. بازار ساختوساز طی سالهای اخیر تغییرات قابل توجهی را تجربه کرده و استانداردهای جدیدی برای آسایش و بهرهوری انرژی مطرح شده است. یکی از مهمترین اجزایی که تأثیر مستقیمی بر این استانداردها دارد، نوع پنجرهای است که برای ساختمان انتخاب میشود.
امروز تقریباً هیچ سازندهای سراغ پنجرههای قدیمی تکجداره نمیرود؛ زیرا این پنجرهها با شرایط آبوهوایی فعلی، مصرف بالای انرژی، آلودگی صوتی شهرها و هزینههای سنگین گرمایش و سرمایش همخوانی ندارند. در مقابل، پنجرههای دوجداره به یک انتخاب استاندارد و کارآمد تبدیل شدهاند؛ انتخابی که علاوهبر کاهش مصرف انرژی، عمر مفید ساختمان و میزان آرامش خانه را نیز افزایش میدهد.
در این مقاله تلاش کردهایم انواع پنجره دو جداره را از نظر جنس فریم، نوع بازشو و نوع شیشه بررسی کنیم. در پایان نیز جدول کاملی از مزایا و معایب ارائه خواهیم کرد تا اگر قصد انتخاب یا خرید دارید، تصمیم شما دقیقتر، آگاهانهتر و مطمئنتر باشد.
پنجره دو جداره به چه پنجرهای میگویند؟
پنجره دو جداره به پنجرهای گفته میشود که شیشه آن از دو لایه مجزا تشکیل شده و بین این دو لایه یک فضای خالی وجود دارد. این فضای خالی معمولاً با هوای خشک یا گاز آرگون پر میشود تا انتقال حرارت و صدا را به حداقل برساند. عملکرد این پنجرهها شبیه یک سد حرارتی و صوتی است؛ در تابستان گرما را تا حد زیادی بیرون نگه میدارند و در زمستان اجازه نمیدهند گرمایش داخل خانه هدر برود.
در شهرهای شلوغ که آلودگی صوتی و تغییرات شدید دما زیاد است، استفاده از پنجره دوجداره تبدیل به یک نیاز واقعی شده است. یکی دیگر از دلایل محبوبیت این پنجرهها، هماهنگی آنها با طراحیهای مدرن و امکان ساخت در ابعاد و مدلهای متنوع است.

انواع پنجره دو جداره بر اساس جنس فریم
فریم در واقع اسکلت اصلی پنجره است و نوع متریالی که برای آن استفاده میشود، میزان عایقبودن، طول عمر، استحکام و حتی زیبایی ظاهری پنجره را تعیین میکند. به همین دلیل لازم است پیش از خرید، با انواع فریمها و ویژگیهای هرکدام آشنا شوید تا انتخابی دقیق، استاندارد و از نظر اقتصادی مقرونبهصرفه داشته باشید.
پنجره UPVC (یوپیویسی)
یکی از رایجترین و در عین حال اقتصادیترین انتخابها برای ساختمانهای امروزی، درب و پنجره UPVC است. دلیل این محبوبیت، ماهیت مقاوم این متریال است. یوپیویسی یک نوع پلاستیک سخت با ساختار پایدار است که در برابر آفتاب، رطوبت، تغییرات آبوهوا و ورود گردوغبار واکنش نشان نمیدهد و برخلاف چوب و برخی فلزها دچار پوسیدگی، زنگزدگی یا تغییر رنگ نمیشود.
نسل جدید پروفیلهای UPVC که این روزها در بازار ایران استفاده میشود، نسبت به نمونههای قدیمیتر کیفیت بالاتری دارند؛ به این معنا که حتی زیر نور شدید آفتاب و در شرایط آبوهوایی خشک یا مرطوب، شکل و رنگ خود را برای سالها حفظ میکنند و نیاز به مراقبت یا رنگکاری ندارند.
از نظر عملکرد، این فریمها بهطور طبیعی عایق حرارتی هستند و کمک زیادی به حفظ دمای داخلی خانه میکنند. سطح صاف و غیرقابلنفوذ UPVC باعث میشود گردوغبار کمتر روی آن بنشیند و در مناطق پرگردوغبار مثل تهران و شهرهای صنعتی، نگهداری از آن سادهتر باشد. علاوهبراین، چون این فریم در برابر رطوبت مقاوم است، در مناطق شمالی یا جنوبی کشور نیز طول عمر بالایی دارد و برخلاف فریمهای فلزی، در اثر باران و نم دچار خوردگی نمیشود.
با وجود این مزایا، UPVC محدودیتهایی نیز دارد. در دهانههای بزرگ مانند پنجرههای عریض پذیرایی، این پروفیل نیاز به یک تقویتکننده فلزی (گالوانیزه) دارد تا در برابر فشار باد و وزن شیشه تغییر شکل ندهد. همچنین مدلهای غیراستانداردی که برخی تولیدکنندگان عرضه میکنند ممکن است در مناطق بسیار گرم، پس از چند سال تغییر رنگ بدهند؛ به همین دلیل انتخاب برند معتبر اهمیت زیادی دارد. نکته دیگر این است که تعمیرات UPVC باید توسط متخصص انجام شود، زیرا باز کردن یراقآلات یا جایگزینی لاستیکهای درزگیر اگر بهدرستی انجام نشود، میتواند از عایقبندی آن کم کند.
پنجره آلومینیومی
انواع درب و پنجره آلومینیومی سالهاست در بازار ایران استفاده میشود، اما مدلهای امروزی آن از نظر کیفیت و عملکرد با نمونههای قدیمی کاملاً متفاوتاند. مهمترین تحول این فریمها، استفاده از تکنولوژی ترمال بریک است. در این تکنولوژی میان دو جداره آلومینیومی یک لایه پلیآمید قرار میگیرد که مانند یک قطعکننده حرارتی عمل میکند و مانع انتقال گرما یا سرما از طریق فلز میشود.
این فریمها در پروژههایی با طراحی مدرن و مینیمال بسیار محبوباند، زیرا امکان تولید در ابعاد بزرگ و با پروفیلهای باریک را فراهم میکنند. مقاومت مکانیکی بالا یکی از ویژگیهای اصلی آلومینیوم است و به همین دلیل در ساختمانهای بلندمرتبه، مراکز تجاری و نماهای شیشهای گسترده کاربرد دارد. آلومینیوم همچنین کاملاً قابل بازیافت است و از نظر محیطزیستی انتخاب مناسبی به شمار میآید.
البته این نوع پنجره محدودیتهایی نیز دارد. قیمت آن معمولاً بیشتر از پنجرههای UPVC است و یراقآلات آن باید دقیق و استاندارد باشند، زیرا کوچکترین خطا در نصب میتواند بر عملکرد بازشو تأثیر بگذارد. نصب این پنجرهها نسبت به سایر مدلها حساستر است و باید توسط تیم حرفهای و آشنا با سیستمهای آلومینیومی انجام شود.
پنجره ترکیبی (چوب + آلومینیوم یا UPVC + آلومینیوم)
پنجره ترکیبی معمولاً در سمت داخلی از چوب یا UPVC ساخته میشود و سمت بیرونی از آلومینیوم است. این ترکیب دو جنس مختلف باعث میشود پنجرهها هم ظاهر زیبایی داشته باشند و هم از نظر فنی پایدار و مقاوم باشند.
این مدلها بیشتر در ساختمانهایی استفاده میشوند که توجه ویژهای به معماری داخلی و خارجی دارند؛ بهخصوص ویلاها و ساختمانهای لوکس که هماهنگی بین فضای داخلی و نمای بیرونی در آنها اهمیت زیادی دارد. این پنجرهها در برابر شرایط جوی نیز عملکرد قابل اعتمادی ارائه میدهند، زیرا بخش آلومینیومی بیرونی مانع آسیبدیدن متریال داخلی میشود.
در کنار این مزایا، استفاده از پنجره ترکیبی باعث افزایش وزن مجموعه میشود و نصب آن را پیچیدهتر میکند. علاوهبر این، قیمت این پنجرهها نسبت به مدلهای ساده بالاتر است و اجرای آن باید توسط افراد متخصص انجام شود تا اتصال دو متریال بهدرستی صورت بگیرد و در آینده مشکل ایجاد نکند.
انواع پنجره دو جداره بر اساس نوع بازشو
قبل از معرفی انواع پنجره دو جداره از نظر نوع بازشو، بد نیست بدانید که نوع باز شدن پنجره مستقیماً روی میزان تهویه، نوع استفاده، عایقبندی و حتی طراحی داخلی خانه تأثیر میگذارد. هر سبک بازشو برای یک کاربرد مشخص طراحی شده و اگر بهدرستی انتخاب شود، هم استفاده روزمره را راحتتر میکند و هم کارایی پنجره را افزایش میدهد. در ادامه با رایجترین مدلهای بازشو و ویژگیهای هرکدام آشنا میشوید.

پنجره ثابت (Fix)
این نوع پنجره بازشو ندارد و بیشتر برای نورگیری، زیبایی و نمایش محوطه بیرون استفاده میشود. به دلیل نبود بازشو، این مدل بیشترین میزان عایقبندی را دارد و اغلب در کنار سایر انواع بازشوها نصب میشود.
پنجره دوحالته (Tilt & Turn)
نسخههای جدید این مدل بسیار روانتر و مقاومتر از گذشته هستند. این پنجره از دو جهت باز میشود؛ یعنی یا به صورت لولایی و کامل باز میشود یا از بالا کمی به داخل متمایل میشود. در ساختمانهای امروزی و واحدهایی که به تهویه اصولی نیاز دارند، بسیار پرطرفدار است.
پنجره لولایی (سویینگ)
پنجره لولایی (سویینگ) یکی از سادهترین و درعین حال کاربردیترین پنجرههاست. عملکردش مشابه دربهای معمولی است و به دلیل عایقبندی خوب، هنوز هم انتخاب بسیاری از طراحان و سازندگان است.
پنجره کشویی (Sliding)
پنجرههای کشویی نسل جدید بهمراتب بهتر از مدلهای قدیمی هستند. ریلهای ضدسایش، لاستیکهای تقویتشده و یراقهای جدید باعث شدهاند که این مدلها عمر بیشتری داشته باشند. پنجره کشویی برای فضاهای کوچک، بالکنها و اتاقهایی که محدودیت بازشو دارند بسیار مناسب است.
پنجره آکاردئونی یا فولدینگ
این مدل برای دهانههای بزرگ طراحی شده و بیشتر در ویلاها، تراسهای بزرگ و باغویلاها کاربرد دارد. در سالهای اخیر استفاده از پنجره آکاردئونی یا فولدینگ در کافیشاپها و رستورانها نیز بیشتر شده است، چون یک فضای کاملاً باز ایجاد میکند.
پنجره کلنگی (Tilt Up)
این مدل بیشتر برای نورگیرهایی استفاده میشود که نیاز به تهویه دارند. حرکت لنگه از بالا به داخل باعث میشود امنیت حفظ شود و در عین حال تهویه هوا نیز انجام شود.
انواع پنجره دوجداره بر اساس نوع شیشه
قبل از هر چیزی باید بدانیم که عملکرد اصلی یک پنجره دوجداره فقط به فریم آن وابسته نیست. بخش مهمتر و تأثیرگذارتر، نوع شیشهای است که در آن استفاده میشود. به همین دلیل در ادامه، انواع شیشههایی که در پنجرههای دوجداره بهکار میروند را بررسی میکنیم.

شیشه ساده دوجداره
رایجترین نوع شیشه که در اکثر واحدهای مسکونی استفاده میشود. نسل جدید آن با گاز آرگون استاندارد و فاصله مناسب تولید میشود و نسبت به گذشته عملکرد بهتری دارد.
شیشه رفلکس یا آینهای
بیشتر برای حفظ حریم خصوصی و کنترل تابش نور استفاده میشود. در ساختمانهایی که پنجره مستقیم رو به خیابان دارد، گزینه مناسبی است.
شیشه سکوریت (نشکن)
این شیشهها تحت حرارت بالا ساخته میشوند و چهار تا پنج برابر قویتر از شیشه ساده هستند. در صورت شکستن، به قطعات ریز و غیرخطرناک تبدیل میشوند.
شیشه لمینت
یکی از ایمنترین شیشههاست. دو لایه شیشه با یک طلق چسبنده در میان آن باعث میشود حتی در صورت شکستن، تکهها جدا نشوند.
شیشه Low-E (کمگسیل)
پوشش نازک روی شیشه باعث میشود حرارت کمتری از شیشه عبور کند. این نوع شیشه در پروژههای کم مصرف و ساختمانهایی که توجه ویژهای به انرژی دارند، استفاده میشود.
شیشه رنگی یا دکوراتیو
نسخههای جدید این شیشهها در رنگهای متنوعتری تولید میشوند و کیفیت پوشش آنها خیلی بهتر از گذشته است. برای فضاهایی که هم زیبایی و هم کنترل نور اهمیت دارد، گزینه مناسبی هستند.
مزایا و معایب پنجره دو جداره
| مزایا | معایب |
|---|---|
| کاهش چشمگیر مصرف انرژی در تمام فصلها | قیمت بالاتر نسبت به پنجرههای قدیمی |
| کمک به کاهش آلودگی صوتی | نیاز به نصب دقیق و حرفهای |
| جلوگیری از ورود گردوغبار و رطوبت | وزن بیشتر فریم و شیشه |
| افزایش امنیت ساختمان | یراقآلات بیکیفیت عملکرد پنجره را ضعیف میکند |
| پایداری بیشتر دما در داخل منزل | تعمیرات تخصصیتر برای برخی مدلها |
| هماهنگ با طراحی مدرن | در شیشههای خاص هزینه افزایش مییابد |
نکات نگهداری و افزایش طول عمر پنجره دو جداره
رعایت نکات زیر باعث افزایش طول عمر انواع پنجره دو جداره میشوند:
- درزگیرهای پنجره را هر چند ماه تمیز کنید تا خاصیت انعطاف و چسبندگی خود را از دست ندهند.
- یراقآلات بازشو مانند لولا و دستگیرهها را سالی یک بار روغنکاری کنید.
- از باز گذاشتن پنجره در حالت دوحالته در باد شدید خودداری کنید.
- پنجره کشویی را همیشه تمیز نگه دارید تا ریل دچار گیرکردن نشود.
- اگر شیشه بخار داخلی دارد، احتمال نشت گاز آرگون وجود دارد و باید بررسی شود.
- از پاککنندههای اسیدی یا شویندههای قوی روی فریم استفاده نکنید.
- اگر در مناطق گرم زندگی میکنید، شیشههای مناسب UV انتخاب کنید تا فریم عمر بیشتری داشته باشد.
کاربرد انواع پنجره دو جداره
قبل از انتخاب هر مدل پنجره دوجداره، همیشه این سؤال مطرح میشود که «کدام نوع پنجره برای چه فضایی مناسبتر است؟» واقعیت این است که هر پنجره، چه از نظر جنس فریم و چه از نظر نوع بازشو و شیشه، برای یک شرایط خاص طراحی شده به همین دلیل برای اینکه انتخاب راحتتر و دقیقتری داشته باشید، در جدول زیر کاربرد هر نوع پنجره را به صورت خلاصه و قابل مقایسه آوردهام.
| نوع پنجره | کاربرد |
|---|---|
| پنجره UPVC | واحدهای مسکونی، آپارتمانها، ساختمانهای اداری کوچک، پروژههای کممصرف انرژی |
| پنجره آلومینیومی ترمال بریک | برجها، ساختمانهای مدرن، نماهای یکپارچه شیشهای، مراکز تجاری |
| پنجره ترکیبی | ویلاها، ساختمانهای لوکس، پروژههایی که زیبایی داخلی و خارجی همزمان اهمیت دارد |
| پنجره لولایی | اتاق خواب، آشپزخانه، سرویسهای بهداشتی، فضاهایی که عایقبندی قوی نیاز دارند |
| پنجره کشویی | اتاقهای کوچک، بالکنها، فضاهای محدود، خانههایی با محدودیت برای بازشدن لنگه |
| پنجره آکاردئونی | تراسهای بزرگ، رستورانها، کافهها، ویلاها، سالنهایی که نیاز به بازشو کامل دارند |
| پنجره کلنگی | سرویس بهداشتی، حمام، نورگیر، فضاهای نیمهخصوصی با نیاز به تهویه کنترلشده |
| شیشه لمینت | طبقات اول، مغازهها، مکانهایی با نیاز به امنیت بالا، فضاهای پررفتوآمد |
| شیشه Low-E | ساختمانهای کممصرف انرژی، پروژههای واقع در مناطق سرد یا گرم شدید، خانههای نوساز |
نتیجهگیری
در پایان این راهنما میتوان گفت انتخاب پنجره دوجداره بیشتر از آنکه یک موضوع سلیقهای باشد، به نیاز واقعی یک ساختمان برمیگردد. هر مدل فریم و شیشهای کاربرد خودش را دارد و اگر درست انتخاب شود، هم مصرف انرژی را پایین میآورد، هم آرامش بیشتری به خانه میدهد، هم عمر ساختمان را بالا میبرد.
نکته مهم این است که قبل از خرید انواع پنجره دو جداره، شرایط آبوهوایی، محل نصب، اندازه بازشوها و بودجهتان را در نظر بگیرید تا در آینده مجبور به تعویض یا تعمیر نشوید. یک پنجره دوجداره استاندارد میتواند سالها بدون دردسر برایتان کار کند.
اگر همچنان نمیدانید کدام مدل برای خانه یا پروژه شما مناسب است، میتوانید جزئیات فضای موردنظرتان را برای ما ارسال کنید تا تیم تخصصی پنجره تانسو به صورت رایگان بهترین گزینه را به شما پیشنهاد دهد.
برای آشنایی بیشتر با محصولات و بررسی نمونهکارها، کافی است سری به بخشهای مربوط به پنجره تانسو، درب و پنجره UPVC، درب و پنجره آلومینیومی، پنجره آکاردئونی، پنجره لولایی، پنجره کشویی بزنید و با خیال راحت انتخاب نهایی خود را انجام دهید.